Quy tắc 2-3-1-4

Trần Đức Lĩnh

Quy tắc 2-3-1-4 sẽ kéo dài đến 10 năm. Chia làm 4 giai đoạn:

  • 2 năm tìm hiểu.
  • 3 năm trải nghiệm.
  • 1 năm định hướng.
  • 4 năm tích lũy.

Giai đoạn này bắt đầu từ độ tuổi 18-28, có thể là 20-30 hoặc 22-32. Nhưng chung quy vẫn là 20 đến 30 tuổi.

Đó là một giai đoạn hoàng kim, việc học tập phản ứng nhanh và phát triển bản thân vượt bật nhất. Tất nhiên giai đoạn này sẽ ảnh hưởng đến cuộc đời của một con người. Xin đừng lãng phí khoảng thời gian này.

"Tớ" được để vào ngoặc ké bởi vì bài này được viết cho bản thân, website này không có khái niệm xưng hô ai với ai cã. Bản thân tự vạch ra một kẽ hở có thể thấy được tương lai phía trước.

Tớ bắt đầu học lại vào 7/2017, năm đó tròn 20 tuổi. Hiện tại đến bài viết hiện tại là 23 tuổi (6/2020).

Đầu tiên là 2 năm tìm hiểu.

Đa số nhiều người bắt đầu học CĐ/ĐH từ năm 18 tuổi. Giai đoạn tìm hiểu này kéo dài từ 20 đến 22 tuổi.

Muốn tìm ra con đường phù hợp cho bản thân ở nơi làm việc, cái bản thân phải có là sự hiểu biếtnhận thức nền tảng cho bản thân, từ đó sẽ tiến hành đi sâu hơn. Nếu không hiểu bản thân cần gì, rất khó để trụ được lâu ở một nơi.

Các câu hỏi ở giai đoạn này sẽ là:

  • Bản thân thích gì?
  • Bản thân ghét gì?
  • Đặc điểm tính cách của bản thân là gì?
  • Bản thân giỏi về lĩnh vực nào?
  • Học cái gì sẽ nhanh hơn?
  • Điều gì khiến bản thân cảm thấy vất vả?
  • Loại người nào bản thân muốn hợp tác cùng?
  • Trình độ giao tiếp bản thân đã đạt đến đâu?
  • ...

Những câu hỏi này sẽ trả lời hết các vấn đề về nhận thức cơ bản của bản thân.

Các câu hỏi xác định nhận thức cơ bản của bản thân.
  • Bản thân có thường kêu ca là "cảm thấy thật tệ" không? Nếu có, nguyên nhân chính là gì?
  • Bản thân có hay tìm hoặc móc lỗi của người khác mỗi khi gặp sự khiêu khích cho dù nó không đáng được nhắc đến không?
  • Bản thân có thường mắc sai lầm trong công việc không? Nếu có thì lý do là gì?
  • Phong cách nói chuyện bản thân như thế nào? Mỉa mai châm biếm hay lấn áp người khác?
  • Bản thân có chủ động tránh kết giao với ai không? Nếu có thì tại sao?
  • Bản thân có khổ sở về bệnh tiêu hóa không? Nếu có thì tại sao?
  • Bản thân có cảm thấy cuộc sống này vô nghĩa và không có tương lai không? Nếu có thì lý do là gì?
  • Bản thân có yêu công việc của mình không? Nếu không thì tại sao?
  • Bản thân có thường cảm thấy tự thương hại mình không? Nếu có thì tại sao?
  • Bản thân có thường ghen tỵ với những người giỏi hơn, xinh đẹp hơn không?
  • Bản thân có đang dành thời gian cho những ý nghĩ về thành công hơn hay thất bại hơn?
  • Sự tự tin của bản thân sẽ tăng lên hay giảm đi khi đang ở hiện tại?
  • Từ những sai lầm của bản thân, có rút ra được bài học gì không?
  • Bản thân có cho phép những người thân quen tạo cho mình sự lo lắng không? Nếu có thì tại sao?
  • Bản thân có hay thay đổi tinh thần không? Khi nào cảm thấy vô cùng hạnh phúc nhưng lại có lúc chìm trong vô vọng?
  • Người truyền cảm hứng cho bản thân nhiều nhất là ai?
  • Bản thân có nhân nhượng trước những ảnh hưởng tiêu cực mà nếu muốn mình vẫn có thể tránh được?
  • Bản thân có cẩu tả về vẻ bề ngoài của mình không? Nếu có thì lúc nào? Tại sao?
  • Bản thân có thường dùng công việc bận rộn của mình để quên hết mọi lo lắng và bực bội không?
  • Bản thân có thấy mình là người thiếu ý chí và không có chính kiến khi cho phép người khác suy nghĩ và quyết định hộ mình không?
  • Bản thân có bao giờ coi thường việc gội sạch những lo lắng cho đến khi chính mình bị nhiễm độc và khiến cơ thể ốm đau hay cáu giận không?
  • Bản thân có thường bị quấy rầy bởi những lo lắng có thể tránh được không? Vì sao bản thân lại cam chịu như thế?
  • Bản thân có thường dùng chất kích thích như thuốc lá, rượu, thuốc phiện để trấn an tâm lý không? Nếu có thì lý do là gì? Tại sao bản thân không sử dụng sức mạnh ý chí của chính mình?
  • Có ai gây chuyện với bản thân không? Nếu có thì lý do là gì?
  • Bản thân có đặt ra mục đích rõ ràng trong đời mình không? Nếu có thì đó là gì? Cá nhân đã lập kế hoạch để hành động nó ra sao?
  • Bản thân có phải chịu đựng nỗi sợ hãi nào trong sáu nỗi sợ hãi cơ bản không? Nếu có thì nỗi sợ nào?

      1. Nỗi sợ nghèo khó.
      1. Nỗi sợ bị chỉ trích.
      1. Nỗi sợ đau ốm.
      1. Nỗi sợ khi mất đi tình yêu thương của người khác.
      1. Nỗi sợ tuổi già.
      1. Nỗi sợ chết.
  • Bản thân có biện pháp để bảo vệ mình trước những ảnh hưởng xấu hay không?
  • Bản thân có chủ động dùng "Tự kỷ ám thị" để hướng nhận thức và suy nghĩ của mình vào những hoạt động tích cực không?
  • Bản thân đánh giá điều gì quan trọng nhất - những thứ giá trị vật chất hay khả năng kiểm soát ý chí của bản thân?
  • Bản thân có dễ dàng bị ảnh hưởng bởi người khác, những người luôn chống lại quan điểm riêng của cá nhân không?
  • Hôm nay bản thân có tiếp nhận được điều gì cho kiến thức và trí tuệ của mình không?
  • Bản thân có dám đối mặt với nghịch cảnh bất hạnh không? Hay né tránh trách nhiệm?
  • Bản thân có thường phân tích những sai lầm hay thất bại của mình để rút ra bài học không? Hay bản thân cảm thấy rằng điều này không phải việc của mình?
  • Bản thân có thể kể ra ba điểm yếu lớn nhất của mình không? Bản thân đã và sẽ làm gì để cải thiện những điểm yếu này?
  • Bản thân có khích lệ người khác chia sẻ những lo lắng của họ với bản thân để nhận được sự cảm thông từ chính mình không?
  • Dựa vào kinh nghiệm sống hằng ngày, bản thân có chọn ra được những bài học hay những ảnh hưởng giúp chính bản thân vượt lên chính mình không?
  • Sự có mặt của bản thân có luôn ảnh hưởng xấu đến những người khác không?
  • Bản thân khó chịu nhất với thói quen nào của mọi người?
  • Bản thân cho phép mình chịu tác động của người khác hay có chính kiến của mình?
  • Bản thân có biết cách tạo ra tinh thần tốt để đấu tranh chống lại những ảnh hưởng làm mình nản lòng không?
  • Công việc của bản thân có lan truyền niềm tin và hy vọng cho chính mình không?
  • Bản thân có nhận thức được rằng một ý chí tinh thần đủ mạnh có thể làm mình miễn nhiễm trước mọi hình thức sợ hãi không?
  • Tôn giáo có giúp bản thân suy nghĩ tích cực không?
  • Bản thân có coi việc sẻ chia với nỗi lo lắng của người khác là trách nhiệm của mình không? Nếu có thì lý do tại sao?
  • Nếu bản thân tán thành câu thành ngữ "Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng" thì bản thân đã biết gì về mình thông qua đánh giá và quan sát của bạn bè?
  • Bản thân có nhận ra mối quan hệ nào giữa những người thân của mình với bất kỳ nỗi bất hạnh nào đã trải qua hay không?
  • Bản thân xem một người là bạn nhưng đó lại là kẻ thù nguy hiểm nhất vì chính họ đã ảnh hưởng xấu đến chính mình không?
  • Đối với bản thân, chuẩn mực nào dùng để đánh giá ai là người tốt, ai là kẻ xấu?
  • Nhận thức và trí tuệ của những người quanh mình cao hơn hay thấp hơn bản thân?
  • Bản thân dành bao nhiêu thời gian trong ngày để?

    • Làm việc
    • Ngủ
    • Vui chơi, thư giãn
    • Thu thập kiến thức hữu ích
    • Những việc vô ích
  • Trong số những người bản thân biết thì ai là người:

    • Động viên tinh thần mình nhiều nhất
    • Khuyên bảo mình nhiều nhất
    • Khiến mình thất vọng nhất
    • Trợ giúp mình nhiều nhất trong mọi hoàn cảnh
  • Nỗi lo lớn nhất của bản thân là gì? Tại sao phải chịu đựng điều đó?
  • Khi ai đó tặng bản thân một lời khuyên giá trị, bản thân sẽ tiếp nhận vô điều kiện hay phân tích động cơ của họ?
  • Bản thân mong muốn điều gì nhất? Có ý định gì để đạt được điều đó không? Bản thân có sẵn sàng hy sinh mọi mong muốn khác vì mong muốn này hay không? Mỗi ngày bản thân giành bao nhiêu thời gian để thực hiện mong muốn đó?
  • Bản thân có thường thay đổi ý định không? Nếu có thì lý do là gì?
  • Bản thân có thường hoàn thành những việc mình thực hiện không?
  • Bản thân có dễ dàng bị ấn tượng bởi thành công danh hiệu, bằng cấp và tài sản của người khác không?
  • Bản thân có ảnh hưởng bởi lời nói và suy nghĩ của người khác về mình không?
  • Bản thân có cố làm hài lòng người khác chỉ vì vị trí xã hội hay khả năng tài chính của họ không?
  • Đối với bản thân, ai là người vĩ đại nhất còn sống của nhân loại? Người đó có gì nổi trội hơn mình?
  • Bản thân mất bao lâu để phân tích, đánh giá và nghiên cứu các câu hỏi trên và đưa ra câu trả lời?

Tự hỏi, tự trả lời hết các vấn đề này, bản thân đã có nhận thức cơ bản về nhận thức cơ bản.

Một số người sẽ tìm thấy kỹ năng quản lý nhóm thông qua thực hành, một số người cũng có thể nhận rõ sự thiếu hụt trong việc giao tiếp cá nhân, một số người nhận ra họ giỏi hơn khi sáng tạo thiết kế, một số thì lại chỉ thích làm một nhân viên trung thành...

Đừng cố lãng phí những năm còn là sinh viên, có thể là 3 năm CĐ hoặc 4 năm ĐH. Đừng pha trò tiêu khiển vô bổ đó, khi kết thúc cái thời gọi là sinh viên ấy, bản thân nên hiểu rõ mình "phù hợp để làm gì".

3 năm trải nghiệm.

Thời điểm này, bản thân rơi vào tầm 22 - 25 tuổi. Nếu đã vào công ty, tương đương với 3 năm kinh nghiệm. Nếu chọn học cao học, có lẽ nên bắt đầu chuẩn bị cho sự nghiệp của bản thân sau này.

Từ sau giai đoạn đầu, bản thân có hai lựa chọn:

  • Một là đi làm việc thực sự.
  • Hai là một nghiên cứu sinh.

Ba năm kinh nghiệm, bản thân có quyền thay đổi công việc để tìm kiếm thứ gì đó phù hợp với mình. Thông qua các trải nghiệm từ vị trí đã đảm nhận, đồng nghiệp và nơi làm việc, từ đó liên tục sửa đổi định hướng cho chính xác hơn. Đừng tỏ ra kiên trì một công việc nào đó mà chính mình biết nó không phù hợp hoặc đã đi sai hướng, điều đó không giúp ích gì, sự nỗ lực này là sự mù quáng.

Ba năm trải qua mà vẫn không thể xác định con đường phía trước, hãy nhờ một người nào đó có kinh nghiệm xác định giúp bản thân. Thời gian này rất quan trọng, có người không thể xác định được, có thể mất đến 5 - 10 năm sau vẫn không biết bản thân muốn gì.

Nếu bản thân không chọn đi làm mà chọn học tiếp, vậy có thể chọn đổi chuyên nghành nếu đã tìm ra nghành mình thích. Hãy suy nghĩ kỹ một lần nữa, bản thân có thích hay không?

1 năm định hướng.

Lúc này độ tuổi giao động tầm 26 tuổi trở lên. Hãy cư xử và lối suy nghĩ cũng nên điềm đạm và bình tĩnh, chín chắn hơn. Hãy xác định 3 vấn đề quan trọng:

    1. Xác định ranh giới việc làm:
    2. Làm rõ lợi thế và tiềm năng của cá nhân rồi đưa ra lựa chọn công việc cho chính xác.
    1. Hoàn thiện nguồn kiến thức dự trữ.
    2. Nắm rõ yêu cầu tuyển dụng, tiêu chuẩn cho các vị trí bản thân muốn ứng tuyển, chuẩn bị đầy đủ các kiến thức trước 3 tháng - nửa năm.
    1. Tối ưu hóa nền tảng mục tiêu.
    2. Kiến thức đầy đủ cũng không đồng nghĩa với việc xã hội phải đối xử bình đẳng với bản thân. Hãy chọn lựa và chuẩn bị, tiến hành trong giai đoạn này đều phải "chắc" tuyệt đối, không nên hời hợt, phải luôn nghĩ đến sự phát triển dài hạn sau này.

Cuối cùng là 4 năm tích lũy.

Tại thời điểm này, bản thân nhất định đã tìm thấy con đường phù hợp, nhưng các mục tiêu chỉ hoàn thành được nửa chặng đường.

Lúc này, hãy tập tích lũy về tiền bạc, năng lực, kinh nghiệm và cả sức khỏe. Chúng quyết định sau 30 tuổi bản thân sẽ đi được bao xa.

Rất nhiều người cảm thấy áp lực trong giai đoạn này vì phải đối mặt với hàng loạt thứ: kết hôn, mua nhà, sắm xe, chăm sóc cha mẹ, con cái, tiền lương hưu sau này... Vì thế, hãy đột phá trong chiến lược tư duy, nâng cao giá trị con người trước năm 30 tuổi sẽ có lợi hơn rất nhiều là sau 30 tuổi mới hoàn thành.