Enneagram là gì?

Trần Đức Lĩnh

Enneagram (Any-a-gram) được bắt nguồn từ tiếng Hi Lạp cổ với ennea có nghĩa là 9 và gram có nghĩa là biểu đồ.

Chính xác hơn là một loại biểu đồ hình học vạch ra 9 kiểu tính cách cơ bản nhất của con người cũng như các mối quan hệ phức tạp của chúng. Mô hình này được phát triển dựa trên tâm lý học đương đại có nguồn góc từ trí tuệ tâm linh của nhiều nền văn hoá cổ đại khác nhau. Có thể nói đây là một sự kết tinh của trí tuệ nhân loại và nhưng triết lý lâu năm được tích luỹ bởi những người theo Thiên chúa(1), Phật giáo (2), Hồi giáo - người Sufi (3) và cã người Do Thái.

Về cơ bản, Enneagram giúp từng cá nhân phát triển sự tự nhân thức, tự thừa nhận và có trách nhiệm cao hơn, giúp mọi người ngừng đổ lỗi cho môi trường xung quanh và cải thiện những thứ chưa tốt của bản thân. Đặt biệt giúp con người hiểu được 8 loại tính các còn lại.

Các kiểu tính cách cơ bản nhất.

  • Tính cách 1: CZ - Người cầu toàn, cải cách.
    Liêm chính và lập luận có lý lẽ. Những con người này luôn đề cao tính nguyên tắc, đúng-sai rõ ràng. Đầu óc tổ chức tốt, trật tự và cầu toàn là thế mạnh của họ. Nhược điểm là nóng tính và giận dữ. Bởi vì tính cầu toàn kèm theo sự thẳng thắng nên khiến các cá nhân khác cảm thấy khó chịu và dễ gây xung đột.
  • Tính cách 2: CX - Người yêu thương, giúp đỡ.
    Những người này bao dung, yêu thương và được lòng mọi người xung quanh. Điểm đặc trưng của họ là luôn ân cần, chu đáo và quan hệ tốt với mọi người. Được nhiều người quý mến nhờ sự chân thành, cảm thông và biết suy nghĩ cho người khác. Tuy nhiên có nhiều vấn đề như không thể chăm sóc cho bản thân cũng như thiếu quan tâm đến nhu cầu của bản thân. Với bản tính muốn làm hài lòng mọi người, những người thuộc nhóm này sẽ lựa chọn hy sinh lợi ích của chính mình.
  • Tính cách 3: AZ - Người tham vọng, tạo lập, cầu tiến.
    Hướng đến thành công và có khả năng thích ứng tốt, nhóm người này được biết đến ở sự quyến rũ, thu hút và tự tin. Họ luôn là những người tham vọng và rất có tài năng. Tham vọng và có tài, khác với tính cách số 2 (CX), những người này quan tâm đến hình ảnh của họ cũng như muốn biết người khác nghĩ gì về bản thân họ. Đây cũng là điểm yếu khi họ quá tập trung vào những gì người khác nghĩ về mình. Họ sẽ dễ áp lực do ám ảnh hoặc đặt quá nhiều kỳ vọng ở bản thân trong cả công việc và cuộc sống.
  • Tính cách 4: BY - Người cá tính, lãng mạn, nội tâm.
    Sẽ có hai thái cực ở bên trong con người này, hoặc sáng tạo và linh hoạt vượt trội, hoặc u buồn, tự sự. Những người thuộc nhóm số 4 rất nhạy cảm, tự thức cao, kín đáo, dè dặt và im lặng. Điểm yếu của nhóm này là họ hay thu mình lại khỏi môi trường xung quanh bởi cảm giác dễ tổn thương và nhiều suy nghĩ thầm kín khác với số đông xã hội.
  • Tính cách 5: BZ - Người lý trí, quan sát.
    Hai thái cực rõ ràng, họ có thể có óc sáng tạo, tầm nhìn và kiến thức rộng, hoặc hơi lập dị và cô lập. Tuýp người đại não và mãnh liệt. Nhóm số 5 đều có điểm chung là cảnh giác, lanh lợi, sáng suốt và tò mò. Đây là nhóm người có khả năng tập trung đáng ngưỡng mộ và thường đề ra những phát kiến quan trọng. Nhóm số 5 gặp vấn đề với sự cô độc, lập dị và dễ bị tách khỏi xã hội.
  • Tính cách 6: CY - Người chất vấn, trung thành.
    Cam kết và can đảm, nổi loạn và tự lo lắng là những đặc điểm của nhóm số 6 (CY). Họ là người sống có trách nhiệm, đáng tin cậy và làm việc chăm chỉ. Tuy nhiên đi kèm với đó họ thường hoài nghi và đôi khi bốc đồng và hay thể hiện sự lo lắng thái quá.
  • Tính cách 7: AX - Người nhiệt tình, phiêu lưu.
    Năng suất và bận rộn. Họ luôn tràn trề khí thế và luôn đề cao việc hoàn thành công việc. Nhóm số 7 (AX) là nhóm những người hài hước, có nhiều tài lẻ, lạc quan, họ thích khám và và lựa chọn xê dịch thường xuyên. Tuy nhiên, điểm yếu của nhóm số 7 (AX) này cũng không ít như kém tập trung, hay bốc đồng và thiếu kiên nhẫn.
  • Tính cách 8: AY - Người mạnh mẽ, quyết đoán, thách thức.
    Là người lãnh đạo mạnh mẽ, quyết liệt và đôi khi thích kiểm soát. Nhóm số 8 (AY) có ảnh hưởng lớn nhờ vào sự tự tin, mạnh mẽ, quyết đoán. Tính cách mạnh mẽ là điểm mạnh của nhóm số 8 trong công việc, thể hiện ở sự tháo vát, khả năng giải quyết vấn đề nhanh gọn và chặt chẽ. Tuy nhiên điều này cũng khiến họ dễ tự cao và có phần độc đoán.
  • Tính cách 9: BX - Người ôn hòa.
    Khoan dung, hỗ trợ và thích giúp đỡ mọi người là một phẩm chất. Họ thường tránh đương đầu với rắc rối, nhưng họ có khả năng kết nối và hòa giải mọi người đáng kinh ngạc. Điểm yếu của số 9 (BX) là không biết từ chối người khác và khi gặp vấn đề dễ rơi vào trạng thái thụ động và ngoan cố.